Chào bà con. Trí đây. Tui nợ bà con chuyện cô Út từ tập một, bữa nay xin trả. Mà nói trước: nghe xong đừng đứa nào bắt chước thằng Phát nhóm tui, cái gì cũng đòi đi bóc phốt.
Xe hủ tiếu của cô Út đậu cuối hẻm 404, bán từ sáu giờ chiều tới hai giờ sáng. Mùa thi, nó là chỗ duy nhất còn sáng đèn, sinh viên kêu là ca trực đêm của cả khu. Đèn bóng vàng, bàn ghế nhựa thấp lè tè, nồi nước lèo thơm mùi xương hầm, tô hai chục ngàn: hủ tiếu dai, giá hẹ, mấy lát thịt mỏng như giấy in của chú Bảy, và một nhúm tóp mỡ – thứ mà con Nhi tuyên bố là lý do duy nhất nó chưa bỏ học về quê.
Cô Út dân Quảng Ngãi, vô Sài Gòn hai chục năm mà tiếng “dẫy”, tiếng “hè” cuối câu chưa chịu đi. Nghề hủ tiếu gõ vốn là nghề xứ cô: hồi xưa phải có một người cầm hai thanh tre đi khắp xóm gõ lóc cóc kêu khách. Giờ xe cô Út hiện đại hóa: tiếng gõ phát từ một cái loa kẹo kéo cột trên nóc xe, tối bật lên, lóc cóc đều đặn suốt buổi. Tụi tui kêu là hủ tiếu gõ 4.0 – tự động hóa khâu gõ. Thằng Phát còn xin cô file tiếng gõ về làm nhạc chuông báo thức, nó khen nghe cái là bụng tự đói, dậy liền, hiệu quả hơn mọi app.
Nhưng đặc sản nhất của xe cô Út không phải tóp mỡ. Là cuốn sổ.
Một cuốn sổ học sinh bọc nilon, gáy dán băng keo mấy đời. Đứa nào cuối tháng hết tiền, cứ ăn, xong nói tên, cô ghi vô, mỗi tô một vạch. Khỏi thế chấp, khỏi chấm điểm tín dụng, khỏi giữ cà vẹt xe. Thủ tục nhanh hơn mọi app vay tiền, mà lãi suất bằng không. Thằng Phát có lần thắc mắc đúng kiểu dân học lóm kinh tế: “Mô hình này sập là phải, sao hai chục năm cô chưa sập ta?” Cô Út trả lời – tui xin trích nguyên văn: “Chưa mất đồng nào hết con.” Nợ xấu bằng không. Ngân hàng nghe chắc xin về học việc.
À, còn một cái lạ mà lâu lâu tụi tui mới thấy: thỉnh thoảng, khuya lơ khuya lắc, có mấy người lạ ghé ăn. Lớn tuổi hơn sinh viên, ăn mặc đàng hoàng, có người đậu ô tô tuốt đầu hẻm rồi lội bộ vô. Họ ăn chậm rề, nhìn cái xe như nhìn người quen. Tui đoán dân nhậu về khuya thèm nước lèo. Sài Gòn thiếu gì người thèm đồ nóng lúc một giờ sáng.
Rồi tới cái đêm mùa thi đó. Mười hai giờ khuya, ba đứa tui bưng vở ra ngồi ôn bài cạnh nồi nước lèo cho đỡ buồn ngủ. Một giờ sáng, một chiếc bảy chỗ đen trờ tới đậu chắn đầu hẻm. Một anh áo thun đen, hai cánh tay xăm kín từ vai xuống cổ tay, bước xuống, đi thẳng lại xe hủ tiếu.
Thằng Phát buông đũa. Từ hồi bị chú Bảy bóc vụ chương ba, nó sinh tật nhìn đâu cũng thấy âm mưu. Nó kéo tui với con Nhi thụp xuống sau thùng nước đá, thì thầm: “Bảo kê. Trăm phần trăm là bảo kê tụi bây. Xăm cỡ đó, giờ đó, xe đó.” Con Nhi đế thử: “Hay người ta về trả nợ cũ?” Phát gạt phăng: “Nợ hủ tiếu ai đời đi xe bảy chỗ về trả, bà tỉnh giùm tui.”
Anh xăm trổ tới nơi, nói nhỏ gì đó. Cô Út gật, trụng hủ tiếu, múc một tô, tóp mỡ đầy vun. Ảnh ngồi ăn từ tốn. Ăn xong, ảnh rút một cái phong bì dày cộm đưa cô. Cô chùi tay vô tạp dề, mở cuốn sổ, cầm viết gạch. Gạch một dòng. Gạch thêm dòng nữa. Gạch nguyên một trang.
Phát giơ điện thoại lên quay: “Đủ bằng chứng nha. Mai tao đăng confession giải cứu cô Út.” Tui chưa kịp cản thì nó đã bật dậy, chân run run mà miệng cứng ngắc: “Anh gì ơi! Khuya rồi, có chuyện gì từ từ nói nghen anh!”
Anh xăm trổ quay lại. Mắt đỏ hoe.
Ba đứa tui đứng hình. Giang hồ gì mà khóc.
- Tô hủ tiếu y chang mười hai năm trước – ảnh nói, giọng nghẹt mũi. – Cô còn nhớ anh ăn khô, thêm tóp mỡ, khỏi hẹ.
Ngồi thêm mười phút thì ra hết chuyện. Anh tên Lâm, dân cơ khí, khóa trên tụi tui cả chục năm, hồi đó trọ hẻm kế bên. Năm cuối, ba ảnh dưới quê bệnh nặng, tiền học tiền trọ dồn hết về quê, ảnh ăn sổ cô Út gần nguyên một năm. Cuốn sổ đời đó còn ghi: Lâm cơ khí – bốn mươi bảy vạch. Ra trường, đi làm, giờ ảnh có cái xưởng nhỏ ở Bình Chánh. Mà cái phong bì không phải để trả bốn mươi bảy tô – bốn mươi bảy tô đó cô gạch từ đời nào, từ lần đầu ảnh ghé lại, cô phán đúng một câu: “Thấy con sống đàng hoàng là huề rồi.” Phong bì là để cô gạch tiếp. Gạch giùm mấy đứa đang nợ bây giờ.
- Hồi đó cũng có người gạch giùm anh – ảnh nói. – Anh tưởng cô xí xóa, sau này mới biết mấy anh khóa trước nữa gởi về. Chừ tới lượt anh thôi.
Cô Út đứng nghe, tỉnh bơ như nghe dự báo thời tiết, tay vẫn trụng hủ tiếu cho khách. Con Nhi hỏi: “Vậy trong sổ, người ghi với người trả khác nhau hả cô?” Cô gọn hơ:
- Sổ này lạ lắm con. Ghi thì ghi tên đứa ăn, trả thì toàn tên đứa khác. Hai chục năm nay rồi, dẫy mà chưa lệch đồng nào hè.
Rồi cô lôi dưới gầm xe ra một cái thùng mì cũ – đúng nghĩa đen là thùng mì – trong chất mười mấy cuốn sổ, cuốn nào cũng bọc nilon, gáy băng keo. Cô nói tỉnh rụi: “Kho bạc của cô đó.” Thằng Phát lật thử một cuốn năm nảo năm nao, trang nào cũng gạch chi chít. Nó lẩm bẩm: “Quỹ đầu tư gì mà giải ngân bằng tóp mỡ.”
Tui thì lật đúng cuốn năm nay, kiếm dòng của mình. “Trí 404” – mấy vạch từ hồi đầu năm, đợt tui kẹt tiền đóng học lại môn Giải tích. Gạch sạch rồi. Từ đời nào rồi. Tui định hỏi ai gạch, xong thôi. Ở cái hẻm này tui rút kinh nghiệm: có những câu hỏi, hỏi xong chỉ tổ đỏ con mắt.
Gần hai giờ sáng, anh Lâm về, khách vãn, cô dọn xe. Cái loa trên nóc vẫn lóc cóc. Tui phụ cô xếp ghế, buột miệng hỏi sao cô không kêu đứa cháu ra gõ thiệt cho vui, mắc gì phát loa hoài. Cô Út lau cái thớt, lâu thiệt lâu mới trả lời:
- Tiếng gõ trong loa là của ông Út. Hồi trẻ ổng đi gõ cho cô bán, gõ dẻo nhứt xóm. Ổng đi năm bảy năm trước, may đứa cháu mò được cái clip cũ, cắt ra được tiếng gõ. Chừ tối tối bật lên, nghe như ổng vẫn đi trước một khúc, kêu khách giùm cô.
Tui xếp nốt cái ghế. Không hỏi thêm gì nữa.
Đường về, thằng Phát lặng lẽ xóa cái clip “giải cứu”, mặt tiu nghỉu như bị hủy đơn. Con Nhi chốt một câu đáng đóng khung: “Người ta đồn Sài Gòn đông mà lạnh, không ai quen ai. Vậy chớ một giờ sáng vẫn có người chạy xe từ Bình Chánh về con hẻm cũ, để trả một món nợ đã được xóa từ lâu.”
Còn tui nghĩ hoài về cái thùng mì. Trong đó là quỹ đầu tư kỳ cục nhất Sài Gòn: giải ngân bằng hủ tiếu, kỳ hạn là “chừng nào con khá”, tài sản đảm bảo là cái mặt, hai chục năm không có nợ xấu. Ngân hàng chấm điểm tín dụng bằng lịch sử vay. Cô Út chấm bằng thứ khác. Mà coi bộ chấm trúng hơn.
– Hẻm 404, tập 3. Được kể lại (và thêm mắm) bởi Code Toàn Bug
